Deformite, kelime anlamı olarak şekil bozukluğu demektir. Ortopedide ise kemiklerin ve eklemlerin normal anatomik duruşunun bozulmasını ifade eder. Bu bozukluklar doğuştan gelebileceği gibi, sonradan geçirilen kazalar veya hastalıklar sonucu da gelişebilir.
Op. Dr. Ömer Selçuk Öçmen; bacak eğrilikleri, boy kısalıkları ve yanlış kaynamış kırıkların düzeltilmesinde, bilgisayar destekli planlama ve modern cerrahi teknikler kullanarak hastalarına hem estetik hem de fonksiyonel çözümler sunmaktadır.
Hangi Deformiteleri Tedavi Ediyoruz?
Deformite cerrahisi, sadece estetik bir kaygı değil, gelecekte oluşabilecek eklem kireçlenmelerini önlemek için yapılan koruyucu bir cerrahidir.
Genu Varum (O Bacak / Parantez Bacak): Bacakların dizden itibaren dışa doğru parantez şeklini almasıdır.
Genu Valgum (X Bacak): Dizlerin birbirine çarpması ve ayak bileklerinin birbirinden uzaklaşması durumudur.
Bacak Uzunluk Farkı (Kısalık): Bir bacağın diğerinden kısa olması, ciddi omurga ve kalça sorunlarına yol açar.
Malunion (Yanlış Kaynama): Kırık sonrası kemiğin eğri veya dönük kaynaması.
Rotasyonel (Dönme) Bozuklukları: Kemiğin kendi ekseni etrafında dönük olması, içe veya dışa basmaya neden olur.
Deformite Neden Oluşur?
Kemiklerdeki şekil bozukluklarının altında yatan temel sebepler şunlardır:
Travma Sonrası: Kırıkların uygun pozisyonda iyileşmemesi veya büyüme plaklarının hasar görmesi.
Doğumsal Anormallikler: Doğuştan gelen kemik eksiklikleri veya gelişimsel bozukluklar.
Enfeksiyon: Kemik iltihabı (osteomiyelit) sonucu kemiğin büyümesinin durması veya bozulması.
Metabolik Hastalıklar: D vitamini eksikliği (Raşitizm) gibi kemik yumuşamasına neden olan hastalıklar.
Belirtiler ve Riskler
Şekil bozuklukları dışarıdan bakıldığında fark edilen estetik sorunların yanı sıra şu problemlere yol açar:
Eklem Ağrıları: Vücut ağırlığının eklemin sadece bir tarafına (iç veya dış) binmesi sonucu oluşan ağrılar.
Erken Kireçlenme (Artroz): Yük dağılımı bozulduğu için eklem kıkırdağı normalden çok daha hızlı aşınır. Genç yaşta diz protezi ihtiyacı doğabilir.
Aksama ve Yürüme Güçlüğü: Özellikle bacak kısalıklarında belirgindir.
Omurga Eğriliği (Skolyoz): Bacak boyu farkına vücudun tepki vermesi sonucu ikincil olarak gelişebilir.
Tanı ve Planlama
Deformite cerrahisi bir “matematik ve mühendislik” işidir. Başarılı bir ameliyat için milimetrik ölçümler yapılır:
Ortoröntgenogram (Boy Grafisi): Kalçadan ayak bileğine kadar bacağın tamamını gösteren özel röntgenler çekilir.
Mekanik Aks Analizi: Vücudun ağırlık merkezinin dizin neresinden geçtiği hesaplanır.
BT (Tomografi): Özellikle kemikteki dönme (rotasyon) sorunlarını anlamak için kullanılır.
Tedavi Yöntemleri: Deformite Nasıl Düzeltilir?
Tedavi planı hastanın yaşına, deformitenin derecesine ve beklentisine göre belirlenir.
1. Osteotomi (Kemik Düzeltme Ameliyatları)
Kemiğin kontrollü bir şekilde kesilerek (osteotomi), doğru açıya getirilmesi işlemidir.
Plak ve Vida ile Tespit: Kesilen ve düzeltilen kemik, titanyum plaklarla sabitlenir. Hasta genellikle ertesi gün destekle yürütülür.
Tomofix Yöntemi: Özellikle diz çevresi eğriliklerde (Yüksek Tibial Osteotomi) sıkça kullanılır. Amaç, yükü dizin sağlam tarafına aktararak hastanın kendi dizini ömür boyu kullanmasını sağlamaktır.
2. Eksternal Fiksatörler (İlizarov ve Bilgisayarlı Çerçeveler)
Dışarıdan takılan çember veya ray sistemleridir.
Özellikle bacak uzatma ameliyatlarında veya çok yönlü (hem eğri hem kısa) deformitelerin tedavisinde kullanılır.
Bilgisayar yardımlı “akıllı fiksatörler” (Hexapod sistemler) ile kemik günde 1 mm hareket ettirilerek kademeli olarak düzeltilir.
3. Kombine Yöntemler ve Uzatma Çivileri
Kemik içine yerleştirilen manyetik uzayan çiviler (Motorlu Çivi) veya çivi üzerinden düzeltme teknikleri ile hastanın konforu artırılır ve dışarıda cihaz kalma süresi kısaltılır.
İyileşme Süreci
Deformite cerrahisi sonrası iyileşme, kemiğin kaynama hızına bağlıdır.
Plak-vida ameliyatlarında: Hasta ameliyat sonrası hemen hareket etmeye başlar, kemik kaynaması ortalama 1.5 – 3 ay sürer.
Uzatma cerrahisinde: Uzatma süreci (günde 1 mm) bittikten sonra kemiğin sertleşmesi (konsolidasyon) beklenir.
Bu süreçte düzenli fizyoterapi ve kas güçlendirme egzersizleri, tam fonksiyonel geri dönüş için hayati önem taşır.
Yasal Uyarı: Bu web sitesindeki içerikler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurunuz. Sitede yer alan bilgiler, profesyonel tıbbi tavsiye yerine geçmez ve hekim muayenesinin yerini tutamaz.